Tag Archives: film

.::Yüzlerce Yeşilçam Film Fragmanı Üçüncü Adam Arşivinde!::.

Sevgili dostlar, yanlış duymadınız! 🙂

300’e yakın Yeşilçam filminin fragmanı artık Üçüncü Adam arşivinde. İçlerinde neler yok neler…

Gülen Gözler‘den, Dikenli Yol‘a, Cüneyt Arkın’ın kült filmi Ölüm Savaşçısı‘ndan, Müjde Ar’ın Teyzem filmine kadar birçok önemli ve zor bulunur filmin fragmanı artık koruma altında.

Peki bu fragmanlardan niçin heyecanlanmalıyız? Fragman demek, çekilen filmden sahnelerin yer aldığı kısa bir tanıtım videosu değil mi? Neredeyse tüm filmlere de artık ulaşabiliyorken, bu fragmanları önemli kılan ne?

Yeşilçam’a dair birçok belge, fotoğraf, film ve afişin yanı sıra, mesleğimden kaynaklı da ayrıca ilgi alanım olan eski film senaryoları ile ilgili geniş bir arşive sahibim. Üstelik bahsi geçen bu senaryoların büyük bölümü sette kullanılan ve üzerine onlarca not alınmış senaryolar. Bu notlar üzerine yaptığım incelemelerde hep rastladığım durum, sahnelerin başında el yazısı ile şöyle notlar alınması:

Tekrar 1: Yumruk açık geçti.

Tekrar 2: FRG olur.

Tekrar 3: İyi.

Bu bahsi geçen 2. Tekrar’daki “FRG olur”un açılımı “Fragman Olur” demek. Yani Yeşilçam film fragmanlarında gördüğümüz plan ve sahnelerin büyük bir bölümü, filmde kullanılmayan eksik, hatalı ya da farklı oynanmış/çekilmiş parçalardan oluşmakta. Bu da demek oluyor ki, aşağıda gördüğünüz kutuların içinde, daha önce hiçbir yerde görmediğiniz ve göremeyeceğiniz binlerce film karesi, binlerce yüz, binlerce poz mevcut…

Bu kutulara saklı kareleri her fırsatta tarayıp, bilgisayar ortamında temizleyip sizlerle paylaşmayı planlamaktayım. Hatta imkan bulursam, çok özellerini telesine yaptırıp (yani dijital video haline getirip) paylaşacağım sizlerle. Gelişmeler için takipte kalın.

Yoğun ilginize sonsuz teşekkürler.

Sevgiler.

Reklamlar

.::Yavuz Karakaş’la Gerçekleştirdiğimiz Canlı Yayın Röportajı Sizlerle!::.

Değerli karakter oyuncumuz Yavuz Karakaş‘la, Üçüncü Adam‘ın İnstagram Hesabında keyifli bir Yeşilçam sohbeti gerçekleştirmiştik. Yoğun isteğiniz üzere sohbet videosu sizlerle!

Beğenip paylaşmanız dileğiyle. 🙂

.::Sinematek İstanbul’da Yeni Dönem Sinema Eğitimleri Başlıyor::.

Sinematek’te yeni dönem yeni atölyelerle geliyor!

Senaryo ve Yazarlık derslerini ve Film Yapım ve Yönetim 2. Kur eğitimlerini Üçüncü Adam’ın kurucusu Erhan Tuncer‘in, Film Afiş Tasarım Atölyesini de yıllardır Üçüncü Adam’ın grafik-tasarımlarını başarıyla gerçekleştiren Gürkan Bayar‘ın verdiği Sinematek İstanbul Sinema Eğitimleri başlıyor!

Görüntü Yönetmenliği, usta çizerimiz Hikmet Yamansavaşçılar ile Storyboard Çizim Atölyesi (Temel Çizim Eğitimi ile Birlikte), Film Afiş Tasarım Atölyesi (Temel Photoshop Eğitimi ile Birlikte) ve oyunculuk yapmak isteyenler için Halil Babür‘le “temel eğitim” sayılabilecek “Oyuncunun Günlüğü” Atölyesi yeni dönemde başlıyor!

Eğitim programımıza eklenecek diğer kapsamlı eğitimler için de facebook sayfamızı ve sitemizi takipte kalın.

Atölyelerimizle ilgili detaylı bilgiler www.sinematek.org‘da.

Yeni dönemde sinemaseverleri söyleşiler, film gösterimleri, günübirlik atölyeler gibi birçok yenilik bekliyor olacak.

Atölyelerimizde görüşmek dileğiyle.
Sevgiler.

Erhan

.::Üçüncü Adam E-Dergi’nin Yeni Sayısı Sizlerle!::.

Sevgili okur dostlarım,

Filmimin vizyon ve özel gösterim süreçleri nedeniyle Nisan sayımız birkaç gün gecikmeli olarak sizlerle.

Keyifli okumar dilerim.

Dergimizin Nisan sayısını okumak için tıklayınız.

.::Yeşilçam’ın İsviçre Çakıları -2. Bölüm-::.

6) Sami Hazinses

Onu yakından tanıyorsunuz. Sinemamızın en renkli karakter oyuncularından biri Sami Hazinses. Oynadığı filmlerin afişinde ‘Ve çocukların sevgilisi Sami Hazinses’ yazan, oynadığı her filme neşe katan, özellikle mimikleriyle Yeşilçam izleyicisinin gönlünde taht kuran bir isim o. Özel bir yüz, özel bir oyuncu. Tabii onu özel kılan tek unsur mimikleri değil, aynı zamanda esaslı bir bestekar olması. Fatma Girik’in başrolünde oynadığı Şoför Nebahat filminin aynı adlı bestesi ona ait. ‘Derdimi Kimlere Desem’, ‘Yeter Ağlatma Beni’ gibi birçok sanatçının seslendirdiği şarkıların da söz ve müzikleri ona ait. Özellikle ‘Derdimi Kimlere Desem’, sanki onun içini döktüğü, kendini en samimi hislerle ifade ettiği en kıymetli bestelerinden biri.

7) İhsan Gedik

Sinemamızın birçok dönemine şahit olmuş unutulmaz kavgacı karakter oyuncusu İhsan Gedik, set çalışanı olarak başladığı Uğur Film’den ‘Ben oyuncu olmak istiyorum.’ diyerek ayrılır ve yüzlerce filmlik sinema serüveni başlar. ‘Kavgacıların elebaşı’ olarak adlandırıldığı 70’li yıllarda, birçok kavga sahnesini o düzenler, mizansenleri o belirler ve hatta dönemin yeni jönlerine yumruk atıp yumruk almayı o öğretir. Set çalışanı olarak görev aldığı dönemlerden kalan ve onun Yeşilçam’da andının anılmasına sebep olan bir başka meziyeti de şaryo kullanımındaki ustalığıdır. Avantür filmlerin önemli aktörlerinden İrfan Atasoy kendisiyle yapmış olduğumuz bir söyleşide: ‘Setler geç saatlere kadar sürerdi… Bizim İhsan da hem uyur, hem şaryoyu iterdi. Ve her şeye rağmen ufacık dahi titrezmezdi.’ demişti. Şaryo kurulumundaki ve kullanımındaki ustalığı, onun kavgacı olarak gittiği setlerde set çalışanı olarak da görev almasına sebep olmuştur. Kendisi şimdilerde ‘Dünden Bu Güne İhsan Gedik’ adlı fotoğraf albümünü satarak geçimini sağlamaktadır.

8) Danyal Topatan

Yeşilçam’ın Camoka’sı, en sevimli çirkin adamı Danyal Topatan da İhsan Gedik gibi işinin ehli bir şaryo teknisyenidir. Tahta bir masanın 4 ayağının altına çakılan çivilere saplanmış 4 kalıp sabun ile –yanlış duymadınız, bildiğiniz sabun- diklemesine oyulmuş uzun tahtalara yerleştirilen şaryoyu, kayması için başına ve sonuna sürekli su dökerek en doğru/titremesiz iten şaryoculardandır. Ayrıca bir önceki yazımızda andığımız Nizam Ergüden gibi o da senaryoda yer alan patlama, vurulma, yıkılma ve çökme gibi efektlerin yapımında da çalışmıştır. Yeşilçam’ı tırnakları ile vareden gerçek emekçilerden biridir.

9 ve 10) Memduh Ün ve Osman F. Seden

Çalışmama konu olan son iki isim, sinemamızı var eden iki usta yönetmenimiz Memduh Ün ve Osman Seden. Onlar hem yazdılar, hem yönettiler, hem de oynadılar. Hatta bazen kendi filmlerinin yapımcığını da yaptılar. Memduh Ün sinema kariyerine oyuncu olarak başlayıp yönetmenliği tercih ederken, Osman Seden tam tersini uyguladı. İkisi de içlerindeki oyunculuk ateşini, -özellikle de kendi filmlerinde- söndürmemek adına profesyonel meslek yaşantılarının son zamanlarına kadar hep oynadılar. Hatta bazı Yeşilçam izleyicileri eminim ki Osman Seden’i sadece oyuncu zannedip, ‘Aa bu adam mı çekmiş bu filmi?’ diyorlardı. Bir dönem, yönetmenliğini yaptığı türkücü filmlerinin hemen hepsinde kendisini büyük keyifle izliyorduk. Memduh Ün ufak kompozisyonlar çizerek 2-3 dakika gözükse de, Osman Seden filmin hikayesel yapısına etki edecek rollerle izleyici karşısına çıkıyordu.

Çalışmamı bitirirken bir konunun önemle altını çizmek istiyorum; Yeşilçam’ın on parmağında on marifet olan en önemli İsviçre çakıları, kavgacı karakter oyuncularıydı. Dağların tepelerine setler kuran, olmayacak yerlere şaryoları, ışıkları çıkaran, setin tüm yükünü taşıyan onlardı. Her birini rahmetle anıyor, emekleri karşısında her zaman olduğu gibi saygıyla eğiliyorum.

Erhan Tuncer  

.::Sultan Filmi Üzerine: Sokaklar Bizim Evimiz::.

Üçüncü Adam ekibinden Asiye Hande Nur Başar, Sultan filmi üzerine yazdı…

Dünya bir bütün, ülkeler küçük birer köy olurken, artık sınırlar bize kapı komşumuz kadar yakınlaşmışken Türkiye üç denizin ortasında küçük bir çocuk gibiydi. Orada bir yanda bu kapıları kullanıp dünyayı dolaşan insanlar varken, diğer yanda akşam ne yiyeceğini kara kara düşünen insanlar da vardı. Ve bu insanlar yaşadıkları mahalleyi bile terk edemiyorlardı. Böyle bir durumda ne yapılırdı? Mecburen yaşadığın yere ev demek ve hayatta kalmak zorundaydın. Tıpkı Sultan gibi…

1978’de Kartal Tibet‘in yönettiği ‘Sultan’ filmi dönemindeki diğer İstanbul filmlerine göre yenilikçi bir şehir anlatımı benimsiyor. Boğaz’a ya da İstanbul’a şöyle bir tepeden bakmıyoruz. Çamur içinde top oynayan çocuklarla açılıyor film. Çünkü Sultan’ın hikayesi bu. Sultan tabir-i caizse kaotik yaşamı olan bir kadın. Küçük çocuklarıyla bir başına uğraşmak zorunda. Geçinmek için evlere temizliğe gitmesi gerekiyor. Bunun yanında ev işlerinin, yokluktan dolayı daha zor şekilde hallediliyor oluşu Sultan’ın kaotik ortamını daha da karıştırıyor.

İstanbul bu hareketli görüntülerden sonra ortaya çıkıyor. İkinci köprü daha ortalarda yok. Zaten İstanbul bir sis içinde boğaza çok yakın bir lokasyonda çekilmesine rağmen ne deniz ne de İstanbul’un meşhur yedi tepesi gözüküyor.

Asuman Suner‘in yeni Türk sineması için söylediği alternatif İstanbul sunumu bu filmde erken bir yenilik olarak karşımıza çıkıyor ve iki İstanbul’u bu filmde aynı anda görüyoruz. Bir yanda ülkeye yeni gelen ürünlere açık dünyanın geri kalanıyla bütünleşebilen bir kesim var. Diğer yanda ise o kapıyı kapatmak zorunda olanlar… Sultan’ın küçük oğlu annesinden çokomel isteyince bu ve bunun gibi isteklerin Sultan ve komşuları için ne kadar lüks kaçtığını görüyoruz. İçlerinden biri “En iyisi fakir semtlere reklamları yasaklamak” diyor. Bunun yanında Sultan ve komşularının temizliğe gittiği lüks semtlerde iki ayrı İstanbul’u çok daha iyi fark edebiliyoruz.

İkinci İstanbul’u Sultan’ın gözlerinden izliyoruz. Aslında orada bir İstanbul yok. Yaşamın çetin şartları Sultan’ı yaşadığı yerin farkında olmamaya itiyor. Bu dünyanın acıması yok. Evi dediği her bir tuğlasını tek tek kendi elleriyle koyduğu gecekondusunu sevmek zorunda. Çünkü onun da çocuklarının eve getirdikleri köpek Enayi gibi çıkış yolu yok. Belki de Sultan köpeğe uzun uzun baktıktan sonra onunla bir kader ortaklığı kuruyor ve kalmasına izin veriyor.

Ve filmin kilit noktası: Gecekonduları yıkıldığında, mahalleli, yeni bir tane yapmak için yollara düşüyor.

Bu kesim için sokaklar evin ta kendisi. Ne içerideler ne dışarıdalar. Minübüslerin filmde görsel olarak çok yer tutmasının da bununla bir bağlantısı var. Jale Parla‘nın dediği gibi minibüs ne içeride ne dışarıda bir alanı temsil ediyor. Tıpkı gecekonducular gibi…

Sultan tek başına yaşam mücadelesi vermeye çalışan bir kadın. Belki ekonomik olarak refah düzeyi yok, bakması gereken çocuklar onun omuzlarına sorumluluk bindiriyor. Yine de sokaklar onun evi ve neresi olduğuna bakmaksızın yaşadığı yeri ev diye çağırabiliyor. Bu bir zorunluluktan mı geliyor? Yoksa cesaretten mi? Belki ikisi de…

SULTAN1

Asiye Hande Nur Başar

.::Yeşilçam’ın İsviçre Çakıları -1. Bölüm-: Sadece Oyuncu Olmayanlara Dair::.

Sevgili dostlar merhaba,

Bu çalışma dizisinde sizlere, Yeşilçam’da sadece oyunculuk ya da yönetmenlik yapmamış, sinemamızın gerçek emekçilerinden bahsedeceğim. 2 bölüm olarak yayınlanacak bu çalışmanın ilk bölümünün konukları Zeki Alpan, Cemal Konca, Nizam Ergüden, Niyazi Vanlı ve Necdet Kökeş olacak. Sadece oyuncu olarak izlediğiniz değerli sanatçılarımızın, Yeşilçam içerisinde ayrıca uzman olduğu alanları öğrenince gerçekten şaşıracaksınız.

Bu çalışmayı hazırlarken, sanatçılarımızın sosyal hayatlarındaki özel yeteneklerini/uğraşlarını değil, Yeşilçam içerisindeki bir nevi ikinci –hatta bazıları için birinci- mesleklerini gün ışığına çıkarmaya dikkat ettim. Bu nedenle, gençliğinden beri profesyonelce keman çalmakta olan Hulusi Kentmen gibi özel yeteneklileri değil, -çalışmamızın ikinci kısmında yer alacak olan- sinema filmleri için besteler yapan Sami Hazinses’i sizlere anlatmayı uygun buldum. Çalışmamda yer alan 10 isim de, sinemaya farklı alanlarda eş zamanlı olarak hizmet etmiş isimler olacak.

İlk 5 isim sizlerle…

İşte Yeşilçam’ın İsviçre çakıları…

İşte Yeşilçam’ın maharetli elleri…

1) Zeki Alpan

Zeki Alpan’ı Kemal Sunal ve Keloğlan filmlerinden hatırlamayanınız yoktur sanırım. Özellikle kostüme filmlerde boy gösteren Alpan, sinemamızın ilk ‘profesyonel’ makyajcılarından birdir. Profesyonel kelimesini özellikle tırnak içine almak istedim çünkü bu işi kendine meslek edinmiş, özel sakal ve bıyıklar üretmiş ve kendine tam donanımlı bir makyaj çantası oluşturmuştur. Sanatçımızın oğlu ile yaptığım bir söyleşide, Kadir İnanır’ın Yeşilçam’da çekilen ilk bıyıklı fotoğrafındaki takma bıyığın Zeki Alpan tarafından yapıldığını ve hatta kariyerine bıyıklı olarak devam etmesini öneren ilk kişi olduğunu öğrenmiştim. Araştırmalarım doğrultusunda vardığım sonuç, sanatçımızın oğlunun anlattıklarını doğrular nitelikte çünkü 1950’li yıllardan itibaren sakal-bıyık ihtiyacı olan neredeyse tüm filmlerdeki sakallar-bıyıklar Zeki Alpan’a ait. Aşağıda kendisi ile yapılan söyleşiyi okuduğunuzda, işine ne kadar özenle yaklaştığını göreceksiniz.

*Röportajın üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

_______________________________________________________

2) Cemal Konca

cemal-konca-portre

Sinemamızın adı bilinmen önemli makyajcılarından biri de Cemal Konca’dır. Onlarca filmde karakter oyuncusu olarak görev alan Konca, özellikle plastik makyaj konusunda kendini oldukça uzmanlaştırmıştır. Aşağıdaki fotoğrafta kendisini, Natuk Baytan’la birlikte Duvardaki Kan dizisinin setinde görüyorsunuz. Gerçekleşmesi güç bir makyajı kendi yöntemleri ile dakikalar sonra bitirdiğini okuyacağınız bu dergi haberinde, Konca’nın kendi gibi yetiştirdiği oğlunu da göreceksiniz.

*Haberin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

_______________________________________________________

3) Nizam Ergüden

Nam-ı diğer Kör Nizam… ‘Kör Nizam bir bomba yapmış abi… Bir patladı, pantolonum falan parçalandı…’ gibi onlarca cümle duyarsınız Yeşilçam sokağında. Aksiyon ve avantür filmlerdeki patlamaların büyük bir bölümü yapan kişi, Yeşilçam’ın özel efekt uzmanlarından Nizam Ergünden’dir çünkü. Elinin ayarının olmadığı ve patlamalı sahnelerde barutu biraz fazla kaçırdığı söylenir hep. Yaşayanların şimdilerde gülerek anlattığı birçok ‘patlamalı’ kazanın altında onun parmağı vardır. ‘Kör Nizam’ın Bombaları’ üzerine sayfalar dolusu anı var arşivimde. Uygun bir zamanda bu başlıkta bir yazıyı sizlerle paylaşacağım. Unutmadan, Nizam Ergüden’in ‘kör’ lakabı işini gözü kapalı yaptığından değil, gözlerinin şaşı olmasından kaynaklanmaktadır. Yeşilçam’da özellikle set çalışanlarının böyle ilginç lakapları vardır. Bu yıl içinde kaybettiğimiz, sinemamızın bir diğer özel efekt uzmanı Godzilla lakaplı Selahattin Geçgel’i de rahmetle analım. Onun uzmanlaştığı en önemli alan da fünye üretimiydi. Bir oyuncu vurulduğunda vücudundan patlayarak çıkan –çoğu sade dumanlı- kanların etrafa saçılmasını sağlayan fünyeleri Godzilla Selahattin hazırlardı.

_______________________________________________________

4) Niyazi Vanlı

‘Ah Nerede’ filminin finalinde kalabalığı yararak gelen polis memurunu hatırladınız mı? Evet, onun adı Niyazi Vanlı. Peki o yararak geldiği kalabalığı sete kim getirdi? Bu sorunun cevabı da aynı: Niyazi Vanlı. O, Yeşilçam’ın en büyük figürasyon ajanslarından birinin sahibi. Hatta 70’li yıllarda filmlerde yeni yeni görmeye başladığımız kavgacı karakter oyuncularının büyük bir bölümünü sinemamıza kazandıran kişi o. Yeşilçam Sokağı’nda arkadaşlarından duyduklarım, görüldüğünün aksine son derece egosu yüksek ve piyasanın kurdu bir insan olduğu yönünde. Elinden hiçbir zaman düşürmediği viskisi ile ‘Onu ben oyuncu yaptım… O benim bulduğum adamdı… Kapımdan ayrılmazdı…’ gibi ‘benim sayemde’ başlıklı onlarca cümle duyulurmuş Niyazi Vanlı figüranlık bürosunda. ‘Seni artist yapacağım…’ diyerek kandırılan genç kızların uğrak yerlerinden biri olduğu da söylenir bu büronun. Setlerde sakatlanan kavgacıların da uğrak yeridir aynı zamanda. Niyazi Vanlı’nın eşinin, zeytinleri, otları ezerek oluşturduğu özel bir karışımla çıkıklar hemen tedavi edilir, oyuncu bir gün istirahatten sonra sete çıkabilir hale getirilirmiş.

_______________________________________________________

5) Necdet Kökeş

Sivori Necdet… Brezilyalı bir futbolcuya benzerliğinden dolayı ona takılan bu lakap, yıllarca setlerde prodüksiyon amirliği yapmış Necdet Kökeş’in hızını ve çalışkanlığı özetler nitelikte. “Bir set kaç kişiden oluşur? Kimler işini en iyi şekilde yapar? Bir film kaç günde biter? Biraz da daha zorlarsak kaç günde biter?” Bu soruların tamamının cevabını veren en önemli kişilerden biridir Necdet Kökeş. Yapımcının en güvendiği insan, tüm seti emanet ettiği gerçek bir profesyoneldir. Özellikle Hulki Saner prodüktörlüğünde gerçekleşmiş 70’li yıllara ait filmlerin önemli bir bölümünün prodüksiyon amiri odur. İzleyiciler onu oyuncu olarak tanısa da, Yeşilçam Sokağı –özellikle de eski yapımcılar- onu daha çok prodüksiyon amiri özelliğiyle hatırlamaktadır.

*Fotoğrafın üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz. 

*Çalışmamızın 2. Bölümü birkaç gün içerisinde sizlerle.